บานพับประตู เรื่องง่ายๆ ที่ต้องรู้ ทั้งประเภท การเลือกใช้ และแก้เสียงดัง

• Facebook
• X
• Line

จะมีอุปกรณ์ชนิดหนึ่ง ที่มักถูกข้าม หรือคนส่วนใหญ่แทบไม่รู้เลยว่า เป็นอุปกรณ์ที่เป็นส่วนหนึ่งของการใช้ชีวิตประจำวัน และมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง หากอุปกรณ์เสียงดัง หรือใช้การไม่ได้เชื่อแน่ว่า หลายคนน่าจะรู้สึกอึดอัด หรือรำคาญใจอยู่ไม่น้อย อุปกรณ์นั่น คือ “บานพับประตู” เป็นอุปกรณ์ที่อยู่ในชีวิตประจำวันของทุกคน ที่หลายคนอาจไม่เคยนึกถึงเลย   

เฮียบฮกออนไลน์ ขอนำเสนอความรู้ และวิธีแก้ไขปัญหา “บานพับประตู” แม้ว่าจะเป็นอุปกรณ์ขนาดไม่ใหญ่ แต่มีความสำคัญเป็นอย่างมาก สำหรับการใช้ชีวิตประจำวัน

บานพับประตู (Door Hinges) คือ อุปกรณ์ที่เป็นส่วนหนึ่งของประตูทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นประตูเข้าบ้าน ประตูห้องนอน ประตูห้องน้ำ ประตูตู้เสื้อผ้า หรือแม้แต่กล่องใส่เครื่องประดับมีค่า ล้วนแล้วแต่ต้องติดตั้งบานพับ มีหน้าที่ช่วยในการทำงานของประตู ให้สามารถเคลื่อนไหวเปิดเข้า-ออกได้ ถ่ายแรง หรือรับน้ำหนักบานประตู และเชื่อมบานประตูกับบานประตู และวงกบ

โดยทั่วไป บานพับ จะประกอบด้วยโครงสร้าง 4 ส่วน ได้แก่ ปีกบานพับ แกน/หมุดยึด ข้อพับ และแหวนรอง

1. ปีกบานพับ คือ แผ่นโลหะที่ใช้ยึดวงกบ หรือบานประตู/หน้าต่าง
2. แกน หรือหมุดยึด คือ แท่งโลหะลักษณะกลม และยาว สำหรับสอดเข้าในรูข้อพับของบานพับ เพื่อประกอบบานพับทั้งสองข้าง เข้าด้วยกัน
3. ข้อพับ คือ รูสำหรับใส่แกน หรือหมุดยึดบานพับ เป็นส่วนปีกของบานพับ
4. แหวนรอง คือ แผ่นที่มีลักษณะเป็นวงกลมอยู่ระหว่างข้อพับ ทำหน้าที่รองรับแรงเสียดทาน แหวนรองมีแบบธรรมดากับแบบลูกปืน

ที่จริงแล้ว บานพับประตู มีมากมายหลายประเภท แต่จะมีบานพับประตู 4 ประเภทที่นิยมใช้กันมากที่สุด ดังนี้

1. บานพับผีเสื้อ (Butt Hinges) เป็นประเภทของบานพับประตู ที่นิยมใช้กันมากที่สุดประเภทหนึ่ง มีลักษณะเหมือนปีกผีเสื้อกางออก ใช้เชื่อมต่อ หรือยึดประตูกับวงกบ หรือหน้าต่างให้สามารถเปิด-ปิดได้ บานพับผีเสื้อติดตั้งง่าย
2. บานพับซ่อน หรือบานพับข้อเสือ (Concealed Hinges) เป็นบานพับที่มีลักษณะเหมือนตะขอเกี่ยวกัน จะถูกซ่อนไว้ที่สันวงกบ และประตู ทำให้ไม่สามารถมองเห็นได้ เมื่อใช้งานประตู เป็นบานพับที่แข็งแรงมากประเภทหนึ่ง หากต้องการความสวยงามให้ใช้บานพับซ่อนกับบานประตู และหน้าต่าง เพราะแกนบานพับจะถูกซ่อน เมื่อเปิด หรือปิด
3. บานพับต่อเนื่อง หรือบานพับเปียโน (Continuous Hinges or Piano Hinges) เป็นบานพับที่ยาวตลอดความยาวของประตู ช่วยให้กระจายน้ำหนักอย่างสม่ำเสมอ นิยมใช้กับบานประตูขนาดใหญ่ หรือประตูพับ บานพับต่อเนื่องให้ความมั่นคง และทนทานสูง
4. บานพับซ้อนปีก (Flush Hinges) คือ บานพับอีกประเภท ที่จะไม่เห็นตัวบานพับเวลาใช้งาน ไม่ต้องเซาะประตู หรือวงกบเมื่อติดตั้ง เหมาะกับประตู และหน้าต่าง เป็นบานพับที่มีความสวยงาม บานพับซ้อนปีกส่วนใหญ่ผลิตจากสแตนเลส นิยมใช้กันมากที่สุดอีกประเภท เพราะดีไซน์ และรูปทรงที่หรูหรา

บานพับประตู คือ อุปกรณ์ที่มนุษย์สร้างขึ้น เป็นเวลานานกว่าพันปี นักโบราณคดีเอง ก็ไม่สามารถบอกระยะเวลาที่แน่นอนว่า บานพับเกิดขึ้นในช่วงเวลาใด จึงขอเสนอความเป็นมา และพัฒนาการของบานพับประตู โดยแบ่งเป็น 6 ช่วงเวลา ดังนี้

ยุคโรมัน (Roman Era) : ในยุคนี้ ระบบการทำงานของบานพับประตู ได้ถูกพัฒนาให้ดีขึ้น มีบานพับประตูหลายชนิด ที่สร้างขึ้นในยุคโรมัน ยังคงถูกใช้งานมาถึงยุคปัจจุบัน ในยุคโรมัน จะใช้บานพับประตูกับโครงสร้างสาธารณะขนาดใหญ่ นอกจากนี้ เสื้อเกราะในยุคโรมันยังติดตั้งบานพับ เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่น และความคล่องตัว เวลาสวมใส่ขณะออกรบ

ยุคกลาง (Middle Era) : เป็นยุคแห่งความก้าวหน้าของงานโลหะ ส่งผลให้ความสามารถในการผลิตบานพับจากโลหะ ทำได้เป็นจำนวนมาก ซึ่งในยุคนี้ จะใช้บานพับประตูกับประตูปราสาทขนาดใหญ่ ซึ่งบานพับประตูเหล่านั้น ยังคงสามารถพบเห็นได้ในปัจจุบันตามปราสาทโบราณ และเก่าแก่ที่กระจายตัวอยู่รอบทวีปยุโรป

ศตวรรษที่ 16 (The 16th Century) : ในยุคนี้ บานพับประตู ถูกนำไปใช้งานหลากหลายมากขึ้น เช่น ฝาปิดกล่องเก็บอาหาร ที่เปิดหน้าต่าง และประตูห้องโดยสาร ซึ่งพบการใช้งานดังกล่าวในอาณานิคมของอังกฤษ

ยุควิคตอเรีย (Victorian Era) : มีการสร้างบานพับประตู ที่มีความสลับซับซ้อนมากขึ้นในสหรัฐอเมริกา ได้รับการออกแบบให้ใช้งานกับเครื่องจักร เพื่อเพิ่มความเร็ว และความแม่นยำในการผลิตสินค้า

ศตวรรษที่ 20 (The 2oth Century) : ในยุคนี้ บานพับประตู ถูกออกแบบให้สามารถเปิดเข้า-ออกได้ทั้งสองทาง และยังใช้กับโทรศัพท์ เพื่อเปิด หรือปิด นอกจากนี้ บานพับประตู ยังถูกสร้าง เพื่อเป็นของตกแต่งบ้าน

วิธีการแก้ไขปัญหา ในกรณีที่บานพับเสียงดังแหลม หรือหากเปิดประตูเข้าออกแล้ว มีเสียงดังอี๊ดอ๊าด สามารถใช้ข้าวของที่อยู่ภายในบ้านซ่อมแซมได้ แต่ก่อนที่จะซ่อมแซมบานพับ ให้ใช้สารทำความสะอาดบานพับเสียก่อน เพื่อขจัดสิ่งสกปรกที่เกาะที่ตัวบานพับ หลังจากนั้นให้ใช้สารหล่อลื่นถูลงไปที่บานพับ โดยมีรายละเอียดดังนี้

1. สเปรย์ฉีดผม (Hairspray) คือ วิธีการแก้ไขปัญหาบานพับเสียงดังได้อย่างรวดเร็ว และง่ายที่สุด เนื่องจากมี สารพอลิเมอร์ (Polymer) ที่ทำหน้าที่ป้องกันบานพับประตูจากการคลายตัว และเคลื่อนที่ (หากคลายตัว หรือเคลื่อนที่จะส่งผลให้มีเสียงดัง เมื่อเปิดบานประตูเข้า-ออก) ให้พ่นสเปรย์ฉีดผมลงบนบานพับ ที่มีเสียงดังประมาณ 2 – 3 ครั้ง จากนั้นให้เปิดบานประตูเข้า-ออก เพื่อให้ตัวสเปรย์กระจายตัวไปรอบๆ บานพับสบู่
2. สบู่ก้อน (Bar Soap) มีส่วนประกอบของไขมัน (Fat) และน้ำมัน (Oil) เช่น น้ำมันปาล์ม และน้ำมันมะพร้าว ที่สามารถช่วยหล่อลื่นบานพับที่เสียงดังได้ แนะนำว่า ให้เลือกใช้สบู่ที่มีปริมาณไขมันดีมากหน่อย หากเป็นไปได้ให้ใช้สบู่ออร์แกนิค ให้ถูสบู่กับบานพับ จนกระทั่งตัวบานพับ ชุ่มฉ่ำไปด้วยสารหล่อลื่นน้ำมันมะกอก
3. น้ำมันมะกอก (Olive Oil) สามารถนำมาแก้ไขปัญหาบานพับเสียงดังได้เช่นกัน โดยหยดน้ำมันมะกอกเพียงไม่กี่หยด ลงบนบานประตูที่มีปัญหา แนะนำว่าให้ใส่น้ำมันมะกอกลงในหลอดปิเปตต์ (Pipette) หรือกระป๋องน้ำมัน เพื่อให้การทำงานง่าย และสะอาดยิ่งขึ้น
4. ปิโตรเลียมเจลลี่ (Petroleum Jelly) เนื่องจากคุณสมบัติของปิโตรเลียมเจลลี่ จึงถูกนำมาใช้แก้ไขปัญหาบานพับเสียงดังได้ ให้ใช้ปิโตรเจลลี่ปริมาณไม่เยอะ ถูกับบานพับด้านนอก จนกระทั่งเนื้อปิโตรเลียมเจลลี่เกาะที่บานพับประตู
5. เนื้อเทียนไข Paraffin ปิโตรเลียมที่อยู่ในเนื้อเทียนไข สามารถทำหน้าที่เป็นสารหล่อลื่น ที่ใช้แก้ไขปัญหาบานพับเสียงดังได้ ให้จุดเทียนไข เพื่อให้ตัวไขละลาย ถอดหมุดยึดบานพับออก แล้วทาสลักบานพับ (Hinge Pin) ด้วยไขที่ละลาย หลังจากนั้นให้ใส่สลักบานพับกลับที่เดิม
6. สเปรย์ซิลิโคน (Silicone Spray) เป็นตัวเลือก สำหรับแก้ไขปัญหาบานพับประตูเสียงดังได้อย่างดีเยี่ยม ปราศจากน้ำมันแร่ (Mineral Oil) และจาระบี (Grease) มีความปลอดภัย สามารถใช้ได้กับวัสดุหลายชนิด เช่น พลาสติก ยาง และโลหะให้ถอดสลักบานพับออก แล้วฉีดพ่นสเปรย์ลงบนบานพับ หลังจากนั้นให้ใช้ผ้าเช็ดของเหลวที่มาจากสเปรย์ออก และฉีดพ่นสลักบานพับ ก่อนใส่สลักบานพับคืนที่เดิม

วัสดุ หรือชิ้นส่วนใดๆ ก็ตามย่อมมีอายุการใช้งาน บานพับประตูก็เช่นเดียวกัน ย่อมมีระยะเวลาในการใช้งาน เมื่อถึงเวลาที่บานพับ ไม่สามารถใช้งานได้แล้ว ไม่ว่าจะหัก หรือเปิดประตูเข้าออกด้วยความแรงที่มากเกินไป ส่งผลให้บานพับเสีย แนะนำว่า ให้เปลี่ยนบานพับชิ้นใหม่แทนของเดิม ด้วย 3 ปัจจัยที่ใช้พิจารณาเลือกซื้อบานพับประตูอันใหม่ ดังนี้

1. ปัจจัยด้านน้ำหนัก และขนาดของประตู การเลือกซื้อบานพับอันใหม่ น้ำหนักของประตู หรือหน้าต่างต้องสัมพันธ์กัน กล่าวคือ การเลือกขนาดของบานพับต้องสัมพันธ์กับขนาดบานประตู หรือหน้าต่าง เพื่อความสมดุลในการรองรับน้ำหนัก ประสิทธิภาพในการใช้งาน และความทนทานของบานพับประตู
2. ปัจจัยด้านวัสดุของบานพับ ควรเลือกบานพับที่มีความแข็งแรง และไม่เป็นสนิม หรือขึ้นสนิมยาก ไม่ผุ และกร่อนง่าย แนะนำให้เลือกบานพับที่ผลิตจากสเตนเลส เพราะเป็นวัสดุที่ขึ้นชื่อเรื่องความทนทาน และไม่เป็นสนิม
3. ปัจจัยด้านสีของบานพับ ควรเลือกสีของบานพับไปในทิศทางเดียวกับสีของประตู หรือหน้าต่าง เพราะช่วยส่งเสริมประตู หรือหน้าต่างให้มีความสวยงามมากขึ้น บานพับประตูมีหลายสี ควรเลือกให้เหมาะสมกับประตู/หน้าต่าง

จะเห็นว่า บานพับประตู ที่แทบจะไม่ได้รับความสนใจเลยนั้น เป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง สำหรับการใช้ชีวิตประจำวัน ดังนั้น หากมีเสียงดังแหลม หรือเสียงอี๊ดอ๊าด หรือบานพับ ไม่สามารถทำงานได้ ให้รีบแก้ไขโดยด่วน มิเช่นนั้นแล้ว จะสร้างความรำคาญให้กับชีวิตไม่มาก ก็น้อย

ที่เฮียบฮกออนไลน์ เรามี “บานพับ” แบบต่างๆ จำหน่าย ดังนี้

1. บานพับหน้าต่าง ยี่ห้อใบโพธิ์ทอง (จำหน่ายเป็นกล่อง จำนวน 2 ชิ้น/กล่อง)
2. บานพับสแตนเลสแบบแผง ขนาด 4 นิ้ว (จำหน่ายเป็นแผง จำนวน 3 ชิ้น/แผง)
3. บานพับเหล็กใช้กับประตูห้องนอน และห้องน้ำ ขนาด 1 – 4 นิ้ว (จำหน่ายเป็นกล่อง)
4. บานพับเคลือบสีบรอนซ์ ยี่ห้อ KPS (กันสนิม) ขนาด 3 – 4 นิ้ว (จำหน่ายเป็นกล่อง)
5. บานพับสแตนเลส ยี่ห้อ LINK (กันสนิม) ขนาด 2 – 4 นิ้ว (จำหน่ายเป็นกล่อง)

หากไม่แน่ใจ จะเลือกใช้บันไดช่างประเภทใด ที่เหมาะกับการใช้งาน สามารถติดต่อ หรือส่งข้อความหาเฮียบฮกออนไลน์ได้เลยทันที เฮียบฮกออนไลน์ยินดีตอบคำถาม และให้คำปรึกษาเรื่องเครื่องมือช่าง ที่ควรมีไว้ติดบ้าน

• โทรศัพท์ : 0956549462 และ 0626463545
• Facebook : Heabhok
• Line : @heabhok (พิมพ์@ด้วยน้า)