ตลับเมตร เครื่องมือช่างที่ควรมีติดบ้าน รู้จักประเภท และการใช้งานที่ถูกต้อง

• Facebook
• X
• Line

ตลับเมตร เป็นเครื่องมือช่างพื้นฐานอีกชนิด ที่ช่างทั่วไปต่างต้องมีติดในกระเป๋า หรือกล่องเก็บเครื่องมือช่าง เนื่องจากการออกแบบ ขนาด และความสามารถของตลับเมตร ที่สามารถวัดความยาวได้สูงสุดถึง 100 ฟุตในหลายส่วน (various fractions) ต่อ 1 นิ้ว (Inch) จึงเป็นเครื่องมือช่างที่เป็นที่รู้จัก และนิยมในกลุ่มช่างก่อสร้างเป็นส่วนใหญ่ สำหรับพกพาไปยังไซต์งานต่างๆ ตลับเมตร เป็นเครื่องมือช่างพื้นฐานอีกชนิด ที่การใช้งานไม่ได้ถูกจำกัดเฉพาะในงานก่อสร้างเพียงอย่างเดียวเท่านั้น แต่ยังมีอีกหลายอาชีพ ที่จำเป็นต้องใช้ตลับเมตรในการทำงาน เช่น ช่างเฟอร์นิเจอร์

เฮียบฮกออนไลน์ ขอนำเสนอ “ตลับเมตร” ให้เป็นเครื่องมือช่างพื้นฐานที่ควรหาซื้อไว้ติดบ้าน สำหรับผู้ที่ชื่นชอบการตกแต่งบ้าน หรือซ่อมแซมบ้านด้วยตนเอง เพราะตลับเมตร เป็นอุปกรณ์ที่สำคัญ และต้องมีไว้ใช้กับงาน ที่เกี่ยวข้องกับบ้าน รวมไปถึงการมีตลับเมตรติดบ้านไว้ สำหรับใช้งานที่ต้องมีการวัดขนาด หรือความยาวต่างๆ สำหรับวัดพื้นที่ เพื่อเลือกขนาดของเฟอร์นิเจอร์ สิ่งของ หรืองาน DIY

ตลับเมตร หรือเทปวัดระยะ (Tape Measure หรือ Measuring Tape) คือ เครื่องมือช่างพื้นฐานทั่วไป ถูกผลิตขึ้นมา เพื่อทำหน้าที่วัดขนาดชิ้นงาน สิ่งของ หรือระยะทาง ตลับเมตร จะให้ผลการวัดที่แม่นยำ และสะดวกต่อการใช้งาน ตัว หรือกล่องตลับเมตร ถูกออกแบบมา ให้เป็นทรงสี่เหลี่ยม หรือทรงมน และมีขนาดพอดีมือจับ ซึ่งช่วยให้พกพก หรือทำงานสะดวก ส่วนภายในตลับเมตร จะมีสายวัด หรือเทปโลหะ สำหรับวัด ตรวจเช็คความยาวชิ้นงาน

และตลับเมตรระยะทางที่ต้องการ จุดเด่นของตลับเมตร คือ สามารถม้วนกลับเข้าตลับเองได้เมื่อใช้งานเสร็จ ที่ปลายสายวัด หรือเทปโลหะ จะมีเหล็กรูปทรงตะขอเกี่ยว ยื่นออกมาจากตัวตลับเมตร ใช้สำหรับดึง ยึด หรือเกี่ยวชิ้นงาน ตลับเมตรถูกออกแบบมา ให้มีปุ่มเลื่อนสำหรับล็อกสายวัด หรือเทปโลหะตามความยาวที่ต้องการ ข้อดี คือ สามารถวัด หรือกำหนดความยาวซ้ำๆ ได้อย่างแม่นยำ นอกจากนี้ ตลับเมตร ยังสามารถนำมาวัดความโค้ง หรือความกลมของชิ้นงานได้เช่นกัน

ตลับเมตร กำเนิดจากกระแสแฟชั่นกระโปรงทรงห่วง หรือกระโปรงสุ่มไก่ ที่เริ่มจางหายไปกับกระแสแฟชั่นใหม่ๆ กระโปรงทรงห่วงลดลงในประเทศอังกฤษ กระโปรงทรงห่วง หรือสุ่มไก่ (Hoop Skirts) คือ กระโปรงขนาดใหญ่ทรงระฆัง โดยนำโลหะแบน (Flat Metal) มาขึ้นรูปให้เป็นโครงกระโปรงทรงกลมขนาดใหญ่ กระโปรงลักษณะนี้ ทำให้ผู้สวมใส่สามารถเคลื่อนไหวได้อย่างสะดวก และเย็นสบาย โดยในช่วงแรกของทศวรรษที่ 18 กระโปรงสุ่มไก่ เป็นแฟชั่นที่ผู้หญิงอังกฤษ นิยมสวมใส่กันอย่างมาก

อย่างไรก็ดี กระแสความนิยมกระโปรงสุ่มไก่ เริ่มลดลง จนกลายเป็นเลิกใส่ไปโดยปริยาย ตามธรรมชาติของแฟชั่น ส่งผลต่อผู้ผลิตกระโปรงสุ่มไก่ ด้วยเหตุนี้ นายช่างโลหะชาวอังกฤษที่ชื่อว่า “James Chesterman” เกิดไอเดียนำโลหะที่ใช้ในการทำโครงกระโปรงสุ่มไก่ มาประดิษฐ์เป็นสายวัด หรือตลับเมตร โดยในปี 1829 James Chesterman ได้จดสิทธิบัตรตลับเมตร (Spring Tape Measure) ด้วยการใช้โลหะแบนในการผลิต และมีหน่วย หรือสเกลวัดบนสายวัด สายวัดถูกเก็บอยู่ในกล่องหนังทรงโดนัท (Donut-Shaped Leather Case)

ทำให้เครื่องมือช่างชนิดนี้ สามารถพกพาและนำไปใช้งานได้อย่างง่ายดาย และสะดวกสบาย ถึงแม้ว่าตลับเมตร จะได้รับการพัฒนา และปรับปรุงใหม่ให้ใช้งานง่าย และสะดวกมากขึ้น แต่ยังไม่ได้รับความนิยมในวงการก่อสร้าง ในยุคดังกล่าวเท่าไหร่นัก เนื่องจากมีราคาแพงกว่าไม้วัดของช่างไม้ (Folding Wooden Ruler) และเมื่อราคาของตลับเมตรถูกลง ผู้คนเริ่มค้นพบว่า ตลับเมตรมีความสะดวก แม่นยำ และเป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์มาก นับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ความนิยมใช้งานตลับเมตรเพิ่มมากขึ้น ในหลายอุตสาหกรรม จนถึงปัจจุบัน

โดยทั่วไป ตลับเมตร จะมีส่วนประกอบหลักๆ ทั้งหมด 8 ส่วน ดังนี้

1. กล่อง หรือตลับ สำหรับบรรจุสายวัด (Case) : เป็นที่เก็บ หรือบรรจุสายวัด หรือเทปวัดระยะให้อยู่ภายในอย่างมิดชิด มีทั้งทรงสี่เหลี่ยม และทรงมนที่แตกต่างกันออกไป มีขนาดพอดีกับมือจับ ตัวตลับอาจผลิตจากโลหะ หรือพลาสติก
2. สายวัด หรือเทป : สำหรับนำมาวัดความยาว หรือขนาดของชิ้นงานต่างๆ สายวัด หรือเทป มักผลิตจากเหล็กบาง และเคลือบสี สามารถนำไปใช้กับชิ้นงานที่มีลักษณะทรงกลม หรือเป็นวงกลมได้ ซึ่งความหนาของสายวัด จะถูกออกแบบมา พร้อมกับความแข็งแรง ทนทาน และโค้งงอได้ดี ป้องกันการขีดข่วน เพื่อไม่ให้ตัวเลขเลื่อนหาย เมื่อใช้งานเสร็จ สายวัดจะม้วนกลับเข้าตลับ โดยอัตโนมัติทันที
3. หน่วยวัดความยาว (Scale) : หน่วยวัดความยาว หรือสเกลวัดจะอยู่บนตัวสายวัด หรือเทปวัดระยะเป็นตัวเลข และเครื่องหมาย ทั้งขีดสั้น และยาวสีดำแบ่งช่องตามระบบหน่วยวัดความยาว สำหรับอ่านค่า ทำหน้าที่บอกขนาดของชิ้นงาน หรือความยาวของสิ่งที่วัด ซึ่งหน่วยวัดบนสายวัด หรือเทปนิยมใช้อยู่ 2 ระบบ ได้แก่ ระบบเมตริก และระบบอิมพีเรียล หรืออังกฤษ ทั้งนี้ หน่วยวัดความยาวของตลับเมตร สามารถนำไปวัดความหนา ความสูง และความกว้างของชิ้นงาน หรือสถานที่ได้เช่นกัน
4. ปุ่มล็อก : ทำหน้าที่ล็อกสายวัดให้อยู่ในสเกล หรือค่าที่ต้องการ หรือตามขนาดของชิ้นงาน และเมื่อใช้งานเสร็จแล้ว สามารถคลายปุ่มล็อก เพื่อให้สายวัดให้ม้วนกลับเข้าสู่ตลับเมตรดังเดิมได้
5. ตะขอเกี่ยว : ที่ปลายสายวัด หรือเทปโลหะ จะมีเหล็กรูปทรงตะขอเกี่ยว ขนาดเล็ก ยื่นออกมา ทำหน้าที่อำนวยความสะดวกให้ผู้ใช้งาน สามารถใช้มือดึงสายวัดออกจากตลับเมตรได้อย่างสะดวก และใช้เกี่ยววัตถุชิ้นงาน ที่ต้องการวัดให้ยึดอยู่กับที่ในลักษณะมุมฉาก และเพื่อความตรง หรือความยาวที่ต้องการวัด ตะขอเกี่ยว จะช่วยเพิ่มความแม่นยำในการวัดขนาด หรือความยาวของชิ้นงาน
6. ช่องเกี่ยวตะปู : เป็นช่องที่ถูกออกแบบมา เพื่อใช้เกี่ยวกับตะปู หรือสกรูขณะทำการวัดชิ้นงานได้อย่างสะดวกมากขึ้น
7. ที่หนีบเข็มขัด : จะมีเหล็กขนาดค่อนข้างใหญ่ แต่เล็กกว่าตลับเมตร ติดอยู่ด้านใดด้านหนึ่ง สำหรับใช้เกี่ยว หรือยึดกับเข็มขัด เพื่อความสะดวก และคล่องตัวในการทำงาน
8. สายคล้องมือ : นอกจากที่หนีบเข็มขัด ตลับเมตรส่วนใหญ่ ยังมีสายคล้องมือ สำหรับใช้สวมใส่กับข้อมือ เพื่อป้องกันไม่ให้ตลับเมตรร่วงหล่น ขณะใช้วัดชิ้นงาน หรือความยาวต่างๆ สายคล้องมือ ยังสามารถนำไปห้อยกระเป๋า เอว หรือแขวนตลับเมตรกับฝาบ้านได้ เพิ่มความสะดวกมากขึ้น สำหรับการใช้งาน

ตลับเมตรจะมีอยู่ 6 ประเภท ได้แก่ ตลับเมตรมาตรฐาน ตลับเมตร 2 ด้าน ตลับเมตร สำหรับงานหนัก ตลับเมตรหัวแม่เหล็ก ตลับเมตรดิจิทัล และตลับเมตรฮวงจุ้ย

1. ตลับเมตรมาตรฐาน : เป็นตลับเมตรที่มีส่วนประกอบครบตามมาตรฐาน ผ่านการรับรองจากสำนักงานกลางชั่งตวงวัด ขนาดพอดีมือจับ พกพาไปทำงาน หรือเก็บในกล่องเครื่องมือได้อย่างสะดวก มีหน่วยวัดความยาวแบบระบบอิมพีเรียล และเมตริก
2. ตลับเมตร 2 ด้าน : เป็นตลับเมตร ที่มีแถบวัดความยาว ทั้งสองด้านของสายวัด หรือเทปวัดระยะ ส่วนหน้าของสายวัด จะเป็นแถบวัดระยะแนวนอน ส่วนด้านหลังสายวัด จะเป็นแถบวัดระยะแบบแนวตั้ง หน่วยวัดความยาว มีทั้งระบบอิมพีเรียล และระบบเมตริก
3. ตลับเมตร สำหรับงานหนัก : เป็นตลับเมตรที่ผลิตขึ้น สำหรับงานส่วนประกอบ และโครงสร้างต่างๆ ที่สามารถนำไปใช้ได้ทุกสภาพการทำงาน ทนต่อแรงกระแทก และงานหนัก มีความแข็งแรง และทนทานมากกว่าตลับเมตรรุ่นมาตรฐาน
4. ตลับเมตรหัวแม่เหล็ก : เป็นตลับเมตรที่มีลักษณะคล้ายกับตลับเมตรธรรมดา หรือตลับเมตรมาตรฐานทั่วไป แต่จะต่างที่ปลายสายวัดของตลับเมตรประเภทนี้ จะมีตะขอเกี่ยวที่เป็นแม่เหล็ก เมื่อวัดชิ้นงาน หรือสิ่งของที่เป็นเหล็ก จะช่วยยึดติดทันที
5. ตลับเมตรดิจิทัล : เป็นตลับเมตรรุ่นใหม่ ที่ใช้เลเซอร์ในการวัดระยะชิ้นงาน หรือพื้นที่ต่างๆ และแสดงผลการวัดที่จอ LCD ทำให้ผู้ใช้งานสามารถทราบค่าได้ทันที เหมาะกับการวัดพื้นที่ขนาดกว้าง ที่ยากต่อการวัดคนเดียว ให้ความสะดวก และคล่องตัว
6. ตลับเมตรฮวงจุ้ย : เป็นตลับเมตรที่มีแถบวัดระยะ 3 ระบบ คือ ระบบเมตริก ระบบอิมพีเรียล และระบบมาตรวัดที่เป็นตัวหนังสือภาษาจีน ซึ่งหน่วยวัดของตลับเมตรฮวงจุ้ยจะมี 8 ส่วน แบ่งเป็น 4 ส่วนมงคล และอีก 4 ส่วนไม่มงคล ใช้กำหนดระยะ หรือทิศทาง เพื่อความสิริมงคล และฮวงจุ้ย

หน่วยวัดความยาว ที่นิยมใช้บนตลับเมตรแบบสากลจะมี 2 ระบบ ได้แก่ ระบบอิมพีเรียล (Imperial Unit of Measurement) และระบบเมตริก (Metric Unit of Measurement) มีรายละเอียด ดังนี้

ระบบอิมพีเรียล เป็นหน่วยวัดความยาวของระบบอังกฤษ มีหน่วยวัดค่าความยาวแบบนิ้ว (Inch) ฟุต (Feet) หลา (Yard) และไมล์ (Mile)

ระบบอิมพีเรียล

หน่วยวัด	เทียบเท่ากับ
12 นิ้ว	1 ฟุต
3 ฟุต	1 หลา
1760 หลา	1 ไมล์

ระบบเมตริก เป็นหน่วยวัดความยาวที่นิยมใช้ โดยทั่วไป มีอีกชื่อว่า ระบบหน่วยสากล (IS) โดยหน่วยวัดความยาวในระบบนี้ คือ มิลลิเมตร (Millimeter), เซนติเมตร (Centimeter) และเมตร (Meter) รวมถึงประเทศไทย ที่ใช้หน่วยวัดความยาวระบบนี้ ในเครื่องมือ หรืออุปกรณ์ สำหรับวัดระยะต่างๆ

ระบบเมตริก

หน่วยวัด	เทียบเท่ากับ
10 มิลลิเมตร	1 เซนติเมตร
100 เซนติเมตร	1 เมตร
1000 เมตร	1 กิโลเมตร

เปรียบเทียบหน่วยวัดความยาวระหว่าง ระบบอิมพีเรียล และระบบเมตริก

ระบบอิมพีเรียล (ระบบอังกฤษ)	ระบบเมตริก
1 นิ้ว	25.4 มิลลิเมตร
1 นิ้ว	2.54 เซนติเมตร
1 ฟุต	30.48 เซนติเมตร
1 หลา	0.9144 เมตร

สายวัด หรือเทปวัดระยะ ที่บรรจุอยู่ในตลับเมตรหลายยี่ห้อ จะมาพร้อมกับหน่วยวัด ทั้งระบบอิมพีเรียล และระบบเมตริก โดยที่ระบบอิมพีเรียลสเกล หน่วยวัดจะอยู่ด้านบนของสายวัด ส่วนระบบเมตริกสเกล จะอยู่ด้านล่างของสายวัด สามารถสังเกตได้จากขนาดของตัวเลข หากเป็นระบบเมตริกขนาดของตัวเลข จะเล็กกว่าระบบอิมพีเรียล หรือดูจากหน่วยวัดที่อยู่บนแถบวัดของสายวัด เช่น ตัวอักษร “cm” “meter” หรือ “m” เป็นต้น อย่างไรก็ดี ไม่ใช่ทุกสายวัดจะมีตัวอักษรบอกระบบหน่วยวัด หากมี จะอยู่ซ้ายมือสุดของสายวัด

สำหรับหน่วยมิลลิเมตร จะเป็นเส้นขีดสีดำแนวยาวสั้น หรือเล็กที่สุด ไม่มีตัวอักษรบอกชื่อ โดยที่ 10 มิลลิเมตรจะเท่ากับ 1 เซนติเมตร และมีเส้นมิลลิเมตร 9 ขีด หรือเส้นคั่นกลางระหว่างเลขบอกเซนติเมตร แต่ละตัวเลขบนสายวัด ซึ่งเส้นที่ 10 จะเป็นเส้นที่มีขนาดยาวที่สุด เป็นเส้นบอกค่าของหน่วยเซนติเมตร ทั้งนี้ สำหรับหน่วยเซนติเมตร จะมีเส้นขีดสีดำที่ยาวกว่าเส้นหน่วยมิลลิเมตรเล็กน้อย เป็นตัวบอกค่า 0.5 เซนติเมตร หรือ 5 มิลลิเมตร คั่นระหว่างเส้นมิลลิเมตร และ 100 เซนติเมตรจะเท่ากับ 1 เมตร อย่างไรก็ดี เครื่องหมาย และตัวเลขที่ใหญ่ที่สุดบนแถบวัด จะเป็นหน่วยอิมพีเรียล หรือ หน่วยนิ้ว (Inch) โดยที่ 2.54 เซนติเมตรจะเท่ากับ 1 นิ้ว

การใช้งานตลับเมตร เป็นเรื่องที่แสนง่ายดาย เมื่อทราบว่า ต้องการจะวัดขนาด หรือความยาวของสิ่งใดก็ตาม (ควรกำหนดขนาดความกว้าง หรือความยาวที่ต้องการวัดให้ชัดเจน) เพียงแค่หยิบตลับเมตรขึ้นมา เอาสายคล้องมือ สวมเข้ากับข้อมือข้างที่ถนัด จากนั้นใช้มืออีกข้างดึงตะขอเกี่ยวที่ติดอยู่ปลายสายวัด หรือเทปที่ยื่นออกมาจากตัวตลับเมตร วางสายวัด หรือเทปที่มีหน่วยวัดความยาวเคลือบสี ลงบนชิ้นงานที่ต้องการวัด หรือตรวจเช็คระยะความยาว เพื่อให้ได้ผลการวัดความยาวของงานที่แม่นยำ ควรใช้ตะขอเกี่ยวยึดกับวัตถุงานในลักษณะมุมฉาก สามารถใช้ปุ่มล็อกสายวัด หรือเทปร่วม ขณะใช้งาน ในกรณีที่ต้องการความยาวเดิมซ้ำๆ ได้

ข้อควรระวัง สำหรับการใช้งานตลับเมตร ได้แก่ ตะขอเกี่ยวที่ติดอยู่ปลายสายวัด หรือเทปไม่ควรปล่อยให้ชำรุด หรือหัก เมื่อใช้สายวัดเสร็จแล้ว ต้องค่อยๆ ปล่อย หรือผ่อนสายวัดให้ม้วนกลับเข้าตัวตลับเมตร (Case) อย่างช้าๆ หากปล่อยให้สายวัดม้วนกลับเข้าตลับเมตรอย่างเร็ว จะส่งผลต่อตะขอเกี่ยว ทำให้หัก หรือเสียหายได้ ไม่ควรดึงตะขอเกี่ยวปลายสายวัดแรงเกินไป เพราะอาจทำให้ตะขอเกี่ยวบิดได้ ไม่ควรใช้ของแข็ง หรือของมีคม ที่อาจเสียดสีกับสเกลวัดบนสายวัด เพื่อหลีกเลี่ยงการขูดสเกลวัดบนสายวัด เพราะอาจทำให้เกิดการวัดที่ผิดพลาดได้

นอกจากนี้ ไม่ควรวางของที่มีน้ำหนักมากลงบนตลับเมตร จะส่งผลให้ตลับเมตรแตก และเสียหายได้ หลังจากการใช้งานตลับเมตรทุกครั้ง ต้องเช็ดทำความสะอาด และเก็บตลับเมตรในกล่องเครื่องมือ หรือแขวนไว้ที่ฝาผนังบ้านได้เช่นกัน

ตลับเมตร เป็นเครื่องมือช่างพื้นฐานที่ควรมีไว้ติดบ้าน สามารถนำไปประยุกต์ใช้งานได้หลากหลาย เช่น วัดขนาดพื้นที่ หรือความยาวของชิ้นงาน หรือสิ่งของต่างๆ หากต้องการทราบความกว้าง หรือความสูง ก็สามารถทำได้เช่นกัน

ที่เฮียบฮกออนไลน์ เรามีตลับเมตร และตลับวัดสนาม จำหน่าย ดังนี้

1. ตลับเมตร ยี่ห้อ Stanley ขนาด 5 เมตร
2. ตลับเมตร ยี่ห้อ Meta
3. ตลับเมตรธรรมดา ยี่ห้อ Rifle ขนาด 5 เมตร และขนาด 5 เมตร (จำหน่ายเป็นโหล)
4. ตลับเมตรธรรมดา ยี่ห้อ ADA ขนาด 5 เมตร (จำหน่ายเป็นกล่อง)
5. ตลับวัดสนาม ยี่ห้อ Meta ขนาด 10 – 50 เมตร

หากไม่แน่ใจ จะเลือกใช้บันไดช่างประเภทใด ที่เหมาะกับการใช้งาน สามารถติดต่อ หรือส่งข้อความหาเฮียบฮกออนไลน์ได้เลยทันที เฮียบฮกออนไลน์ยินดีตอบคำถาม และให้คำปรึกษาเรื่องเครื่องมือช่าง ที่ควรมีไว้ติดบ้าน

• โทรศัพท์ : 0956549462 และ 0626463545
• Facebook : Heabhok
• Line : @heabhok (พิมพ์@ด้วยน้า)