เทปพันเกลียว ความสำคัญ ประเภท และวิธีการพันที่ถูกต้อง ป้องกันน้ำรั่วซึม

• Facebook
• X
• Line

เครื่องมือช่างอีกหนึ่งชนิด ที่ควรมีติดบ้าน อย่างเช่น “เทปพันเกลียว” คือ เครื่องมือช่างที่ไม่ควรมองข้าม และต้องมีติดบ้านไว้เสมอ เนื่องจากหนึ่งในปัญหายอดฮิต ที่ต้องพบเจอ เกี่ยวกับน้ำใช้ภายในบ้าน คือ ปัญหาบริเวณก๊อกน้ำ และท่อประปารั่วซึม จึงควรมีเทปพันเกลียวติดบ้านไว้ สำหรับแก้ไขปัญหาดังกล่าว “เทปพันเกลียวเป็นเครื่องมือช่าง สำหรับงานประปาที่ขาดไม่ได้” เทปพันเกลียว ยังเหมาะกับผู้ที่ชื่นชอบต่อเติม หรือซ่อมแซมบ้านด้วยตนเอง (เช่นการต่อท่อประปา หรือหัวก๊อกน้ำ ด้วยตนเอง)

เฮียบฮกออนไลน์ ขอนำเสนอ “เทปพันเกลียว” ให้เป็นอีกหนึ่งเครื่องมือช่างพื้นฐาน ที่ควรค่าแก่การซื้อติดบ้านไว้ เพราะเป็นสิ่งที่จำเป็น หากเกิดปัญหาที่ข้อต่อของท่อน้ำ และก๊อกน้ำ

เทปพันเกลียว เทปพันเกลียว ผ้าเทป หรือเทปพันเกลียวท่อประปา (Thread Seal Tape) คือ เครื่องมือช่างพื้นฐานประเภทหนึ่ง ที่นิยมนำมาใช้กับงานประปา งานหลักที่นำมาใช้กันมากที่สุด ได้แก่ การพันข้อต่อ หรือเกลียวท่อประปา (หรือเกลียวท่อพีวีซีสีฟ้า ใช้เทปพันเกลียวเช่นกัน) เทปพันเกลียวมีลักษณะเป็นสายสีขาว ม้วนพันเข้ากับแกนม้วนสายเทปทรงกลม มีความกว้างไม่มากนัก (เครื่องมือช่างประเภทนี้ จะเน้นที่ความหนา และเหนียวของสายเทปเป็นหลัก) เทปพันเกลียว แต่ละยี่ห้อ จะมีความแตกต่างกันออกไป เช่น ความหนา การทนต่อสารทำละลาย และแรงเสียดทาน เป็นต้น

ความสำคัญของเทปพันเกลียว คือ ช่วยให้เกลียวข้อต่อของก๊อกน้ำ หรือท่อประปา สามารถสวมยึดติดกันได้อย่างหนาแน่น ขณะเดียวกัน ยังเป็นตัวหล่อลื่นระหว่างเกลียวข้อต่อ 2 ตัวเป็นอย่างดี เทปพันเกลียว ยังช่วยให้เกลียวท่อ หรือข้อต่อไม่ให้หลุดออกจากกัน ในกรณีที่เกลียวข้อต่อของก๊อกน้ำ หรือท่อประปาคลายออกจากกัน

นอกจากนี้ เทปพันเกลียวยังมีคุณสมบัติพิเศษ เช่น ช่วยให้การสวมข้อต่อระหว่างท่อประปา หรือชิ้นส่วนของก๊อกน้ำง่าย และแน่นหนามากขึ้น ป้องกันไม่ให้เกลียวระหว่างข้อต่อของชิ้นส่วนก๊อกน้ำ หรือท่อประปาสัมผัสกันโดยตรง (หากสัมผัสกันโดยตรง จะทำให้เกลียวข้อต่อชำรุด หรือสึกหรอได้) และยังช่วยให้ไม่เกิดการรั่วซึมของน้ำ จากรอยต่อระหว่างเกลียวข้อต่อ (ส่งผลต่อค่าน้ำประปาโดยตรง รวมไปถึงพื้นที่ปูด้วยไม้ หรือกระเบื้องยาง ในกรณีเกิดการรั่วซึม)

การซื้อเทปพันเกลียว หากไปซื้อที่ร้านวัสดุก่อสร้างด้วยตนเอง ให้สอบถามผู้ขายทุกครั้ง ไม่ควรหยิบเทปพันเกลียวเอง เนื่องจากอาจจะหยิบผิดได้ เทปพันเกลียวมีลักษณะ และรูปทรงคล้ายกับเทปพันสายไฟฟ้า ตามมาตรฐานของสหรัฐอเมริกา เทปพันเกลียวทั่วไปจะมี 2 ชั้นคุณภาพ ได้แก่ ชั้นคุณภาพ MIL-T-27730A (คุณลักษณะเฉพาะของทหารที่ยังคงใช้ในอุตสาหกรรมของประเทศสหรัฐอเมริกา) เทปพันเกลียวต้องมีความหนา 3.5 มิลลิเมตร และมีเทฟลอนบริสุทธิ์ประมาณ 99 เปอร์เซ็นต์ (PTFE) และชั้นคุณภาพ A-A-58092 เป็นชั้นคุณภาพเชิงพาณิชย์ (Commercial Grade)

เทปพันเกลียว มีขนาดความหนาเช่นเดียวกับชั้นคุณภาพ MIL-T-27730A แต่เพิ่มเติมความหนาแน่น (Density) ของเทปพันเกลียว 1.2 กรัม/ลูกบาศก์เซนติเมตร (เป็นความแตกต่างระหว่าง 2 ชั้นคุณภาพดังกล่าว) และมาตรฐานของเทปพันเกลียวอาจแตกต่างกันออกไป ขึ้นอยู่กับประเภทของอุตสาหกรรม ตัวอย่าง เช่น เทปพันเกลียวที่ใช้กับงานแก๊ส จะต้องมีความหนากว่าเทปพันเกลียว ที่ใช้กับงานน้ำ หรือประปา (ตามกฎของประเทศอังกฤษ)

โดยทั่วไป คนส่วนใหญ่จะคุ้นเคยกับเทปพันเกลียว ที่ใช้กับงานก๊อกน้ำ หรือท่อประปาเป็นสีขาว แต่ทั้งนี้ เทปพันเกลียวที่ใช้กับงานประปา อาจเป็นสีอื่นๆ ได้เช่นกัน ขึ้นอยู่กับ Code Pipelines ของแต่ละประเทศ โดยทั่วไปเทปพันเกลียวสีต่างๆ จะถูกกำหนดให้ใช้กับงานเฉพาะ ดังนี้

สีขาว : เทปพันเกลียวสีนี้ เหมาะกับงานประปาทั่วไป

สีเหลือง : เป็นเทปพันเกลียว สำหรับใช้กับท่อ หรือสายส่งแก๊ส เช่น แก๊สธรรมชาติ

สีชมพู : เทปพันเกลียว สำหรับงานประปาหนัก

สีเขียว : เป็นเทปพันเกลียวที่ไม่มีจารบี เหมาะกับงาน หรือท่อออกซิเจน

สีเทา : เทปพันเกลียวใช้กับท่อประปา ที่ผลิตจากเหล็กกล้าไร้สนิม หรือสแตนเลส ตัวเทปมีความหนามากเป็นพิเศษ เพื่อป้องกันการยึดเกาะ

สีแดง : เป็นเทปพันเกลียวที่มีความหนากว่าเทปพันเกลียวทั่วไป เหมาะกับท่อที่มีเส้นผ่าศูนย์กลางขนาด ½ ถึง 2 นิ้ว และเกลียวข้อต่อขนาดใหญ่

ส่วนเทปพันสายไฟฟ้า จะมีลักษณะคล้ายกับเทปพันเกลียว แต่จะมีความกว้างมากกว่า หรือใหญ่กว่านั้นเอง และผลิตจากวัสดุคนละประเภทกัน (เทปพันเกลียวมักผลิตจากเทฟลอน ส่วนเทปพันสายไฟจะผลิตด้วย PVC หรือไวนิล) เทปพันสายไฟมีหลายสี เช่น สีดำ สีแดง สีน้ำเงิน และสีขาว (เทปพันสายไฟสีขาวอาจทำให้สับสน หรือเข้าใจผิดว่า เป็นเทปพันเกลียวได้)

ปัญหาส่วนหนึ่งของการรั่วซึม ตรงบริเวณก๊อกน้ำ หรือท่อประปา เกิดจากการพันเทปพันเกลียวไม่ถูกวิธี หรือไม่เข้าใจลักษณะทางกายภาพของเกลียวท่อน้ำ ซึ่งเป็นจุดเชื่อมต่อระหว่างอุปกรณ์ก๊อกน้ำ หรือแม้แต่ระหว่างท่อน้ำประปาด้วยกันเอง เมื่อใช้งานก๊อกน้ำ หรือเปิดใช้น้ำไประยะหนึ่ง จะพบว่ามีการรั่วซึมของน้ำบริเวณก๊อกน้ำ ข้อต่อ หรือตรงบริเวณอื่นๆ เพื่อป้องกัน และแก้ไขน้ำรั่วซึมในอนาคต ขอแนะนำวิธีการพันเทปพันเกลียว ดังนี้

1. ก่อนการพันเทปพันเกลียว : ให้ทำความสะอาดเกลียวข้อต่อของท่อ ทั้งข้างใน และข้างนอก เพื่อไล่เศษฝุ่น เศษดิน หรือวัสดุแปลกปลอมอื่นๆ ที่อาจยังติดอยู่ที่เกลียวข้อต่อ หากมีเศษวัสดุแปลกปลอมอยู่ จะส่งผลให้การสวมข้อต่อมีปัญหา และเกลียวจะเสียรูปได้
2. การพันเทปพันเกลียว : ให้ลองสวมข้อต่อของอุปกรณ์ดูก่อนการพันเทปพันเกลียวจริง เพื่อกะจำนวนรอบพันเทปพันเกลียวได้อย่างเหมาะสม หลังจากนั้น ให้พันเทปพันเกลียวโดยมือซ้ายจับท่อ และมือขวาจับเทปพันเกลียว (หากถนัดมือซ้ายให้สลับกัน) และพันเทปพันเกลียวโดยหมุนไปทิศเดียวกันตามเข็มนาฬิกา ต้องไม่พันเทปพันเกลียวสลับไปมา หรือสวนทางกัน ต้องพันให้เทปพันเกลียวเรียบเสมอ และสนิทกับเกลียวข้อต่อ หรือปลายท่อมากที่สุด
3. การสวมข้อต่อ : เมื่อพันเทปพันเกลียวเสร็จเรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนถัดไป คือ การสวมบิดข้อต่อ ก่อนการสวมข้อต่อจริงให้ลองบิดข้อต่อก่อน วิธีการ คือ บิดข้อต่ออย่างช้าๆ เพื่อตรวจสอบความหนาของเทปพันเกลียว เพราะหากเทปพันเกลียวหนาเกินไป ท่อจะมีรอยแตกได้ หรือลองสวมข้อต่อ เพื่อให้แน่ใจว่า ได้พันเทปพันเกลียวรอบข้อต่อไปในทิศทางเดียวกัน หรือไม่ ระดับเทปพันเกลียวไม่เสมอกัน หมายถึง การพันเทปพันเกลียวไปคนละทิศละทาง หากสวมข้อต่อในลักษณะที่เทปพันเกลียวไม่เสมอกัน อาจทำให้ท่อมีรอยแตกได้อีกเช่นกัน วิธีแก้ไข คือ ต้องรื้อ และตัดแต่งท่อใหม่ (ในกรณีนี้อาจทำให้เกิดปัญหาตามได้อีก ดังนั้น ในช่วงที่พันเทปพันเกลียวต้องแน่ใจว่า พันไปในทิศทางเดียวกัน และจำนวนรอบต้องพอดี)

1. ให้สำรวจดูว่า มีน้ำรั่วซึมบริเวณใดบ้าง เช่น บริเวณก๊อกน้ำ หรือข้อต่อท่อน้ำ เป็นต้น หลังจากนั้นให้ปิดวาล์ว หรือมิเตอร์น้ำที่อยู่หน้าบ้าน
2. ให้ลองเปิดก๊อกน้ำอีกรอบ เพื่อตรวจเช็คว่า น้ำหยุดไหลแล้ว
3. ให้ถอดอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับน้ำที่รั่วซึมทั้งหมด เพื่อตรวจสอบดูว่า เทปพันเกลียว มีสภาพเป็นอย่างไร (สาเหตุส่วนใหญ่ของน้ำรั่วซึมเกิดจากเทปพันเกลียว)
4. ให้แกะเทปพันเกลียวของเดิมออกให้หมด หลังจากนั้นให้ทำตามวิธีการพันเทปพันเกลียวที่กล่าวในส่วนก่อนหน้านี้
5. ให้เปิดวาล์ว หรือมิเตอร์น้ำ แล้วเปิดน้ำ หรือก๊อกน้ำ เพื่อดูว่า น้ำยังรั่วซึม หรือไม่

หมายเหตุ : ก่อนการทำงานที่เกี่ยวข้องกับน้ำประปาทุกครั้ง ให้ปิดมิเตอร์ หรือวาล์วน้ำประปาทุกครั้ง ทั้งนี้เทปพันเกลียวแต่ละยี่ห้อ ในความเป็นจริง จะมีความหนาไม่เหมือนกัน (ถึงแม้จะระบุว่า มีขนาดความหนาเท่ากันก็ตาม) จึงไม่สามารถบอกได้ว่า ต้องพันจำนวนรอบเท่าไหร่ ต้องกะรอบพันเทปพันเกลียวเอง และจำนวนรอบพอดี สำหรับสวมข้อต่อ

การพันเทปพันเกลียวมากเกินไป (จำนวนรอบมากเกินไป) หรือใช้ไม่ตรงกับประเภทของงาน อาจส่งผลให้เกิดอันตรายได้ เช่น หากพันเทปพันเกลียวมากเกินไป อาจลดความสามารถในการสวมยึดเกลียวข้อต่ออย่างมีประสิทธิภาพได้ และยังลดระดับจุดเฉือน (Shear Point) ระหว่างเกลียวข้อต่อได้อีกเช่นกัน การใช้งานเทปพันเกลียวร่วมกับน้ำยาทาเกลียวท่อ (Pipe Dope Compound) จะทำให้เกลียวข้อต่อต้องทำงานหนักมากเกินไป ไม่เป็นผลดีต่อการทำงานของเกลียวข้อต่อ หรือท่อได้ การพันเทปพันเกลียวไม่แน่นหนา จะทำให้ตัวเทปหลุดออก และอาจเบียดข้อต่อ หรือทำให้ข้อต่อหลุดออกจากกัน ซึ่งจะเบียดกับบ่าวาล์วได้ (Valve Seat)

ดังนั้น หากนำเทปพันเกลียวไปใช้กับการพันข้อต่อกับระบบไฮดรอลิก (Hydraulic System คือ ระบบส่งถ่ายพลังงานของเหลวที่ไม่ใช่น้ำ) อาจไม่เหมาะนัก เพราะจะทำให้เทฟลอนร้อนมากเกินไป และสลายตัวได้ เมื่อเทฟลอนสลายตัวจะกลายเป็นก๊าซพิษ หรือ Perfluoroisobutene ซึ่งมีระดับความเป็นพิษสูงถึง 10 เท่า หรือเทียบเท่ากับก๊าซฟอสจีน (Phosgene) การสูดดมก๊าซชนิดนี้ เข้าไป อาจเป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้

Tips : การดูแล และเก็บรักษาเทปพันเกลียว (How to Keep and Maintain a Thread Seal Tape) เมื่อใช้งานเทปพันเกลียวเสร็จแล้ว ให้เก็บเทปพันเกลียวในที่แห้ง และเย็น หลีกเลี่ยงการเก็บเทปพันเกลียว ที่ต้องสัมผัสกับแดดโดยตรง

เทปพันเกลียว คือ เครื่องมือช่างพื้นฐาน ที่อาจดูไม่มีความหมายมากนักในสายตาของคนทั่วไป แต่ในความเป็นจริง เทปพันเกลียว มีส่วนช่วยป้องกันไม่ให้รั่วซึม และทำให้การลำเลียงส่งน้ำประปา หรือน้ำใช้ภายในบ้านอย่างมีประสิทธิภาพ การมีเทปพันเกลียวติดบ้านไว้ หากเกิดปัญหาที่เกี่ยวข้องกับข้อต่อ หรือน้ำรั่วซึมขึ้น จะสามารถแก้ไขได้ทันท่วงที การปล่อยให้น้ำรั่วซึมนานเกินไป จะส่งผลต่อค่าน้ำประปา

ที่เฮียบฮกออนไลน์ เรามี “เทปพันเกลียว” เครื่องมือช่างพื้นฐาน จำหน่าย ดังนี้

1. เทปพันเกลียว ยี่ห้อ Tiger ความยาว 10 เมตร (จำหน่ายเป็นกล่อง)
2. เทปพันเกลียวจัมโบ้ ความยาว 15 เมตร (จำหน่ายเป็นกล่อง)

หากไม่แน่ใจ จะเลือกใช้บันไดช่างประเภทใด ที่เหมาะกับการใช้งาน สามารถติดต่อ หรือส่งข้อความหาเฮียบฮกออนไลน์ได้เลยทันที เฮียบฮกออนไลน์ยินดีตอบคำถาม และให้คำปรึกษาเรื่องเครื่องมือช่าง ที่ควรมีไว้ติดบ้าน

• โทรศัพท์ : 0956549462 และ 0626463545
• Facebook : Heabhok
• Line : @heabhok (พิมพ์@ด้วยน้า)